Nytjavatn
Nytjavatn tekur til hvers konar ferskvatns sem nýtt er til neyslu og annarra þarfa, svo sem vökvunar í garðyrkju eða skógrækt, kælingar í iðnaði, hitunar húsa með eða án varmaskipta, eða til fiskeldis. Á Íslandi er nytjavatn nær eingöngu ættað úr grunnvatni, en aðeins örfá prósent þess koma úr yfirborðsvatni.
Neysluvatn er vatn til neyslu og matvælaframleiðslu, sem uppfyllir tilskildar kröfur um hreinleik og hollustu. Neysluvatn er manninum lífsnauðsyn og er skilgreint sem matvæli að gæðum til samkvæmt lögum og reglugerðum þar að lútandi. Ekki er litið á hitaveituvatn sem neysluvatn, og þarf það því ekki að uppfylla þau skilyrði sem gerð eru um matvæli. Neysluvatnsauðlindin er allt það vatn, sem nýta má sem neysluvatn á skynsamlegan og hagkvæman hátt.
Neysluvatnstaka til almannanota í vatnsveitum og til heimilis- og búsþarfa úr einkavatnsbólum nemur 2-3 m3/s að meðaltali, af því eru nærri 97 % úr grunnvatni, en stórnotendur utan veitna (fiskeldi, stóriðja o.s.frv.) taka annað eins. Numið neysluvatn nemur þó minna en 1 % af vatnsauðgi neysluvatnsauðlindarinnar á landinu.
Neysluvatnsauðlindin er að langmestu leyti innifalin í grunnvatnsauðlindinni. Umsjá hennar og stýring er á höndum iðnaðarráðherra, samkvæmt lögum um rannsóknir og nýtingu auðlinda í jörðu nr. 57/1998 („auðlindalög“), og er Orkustofnun umsýslustofnun ráðherra í þeim efnum.