Náttúruvefsjá

Skjámynd af Náttúruvefsjá

(Lokað í desember 2011)

Náttúruvefsjá, sem birtist fyrst á Netinu í október 2008, var kerfi til innskráningar, utanumhalds og miðlunar gagna um náttúru Íslands, en þar voru margbreytileg gögn frá ólíkum aðilum um eðli íslenskrar náttúru á landi, sjó og vatni gerð aðgengileg á Netinu innan sömu vefsjárinnar. Náttúruvefsjá var á undirbúningsstigi styrkt af Rannís, en kostnaður við verkefnið sjálft var síðan greiddur að hálfu af Verkefnisstjórn um íslenska upplýsingasamfélagið, en hinn helmingurinn greiddist með framlagi frá Orkustofnun. Samstarfsaðilar voru nokkrar stofnanir í samstarfi við hugbúnaðarfyrirtækið Gagarín sem þróaði hugbúnaðinn. Forræði og ábyrgð á Náttúruvefsjá fylgdi Vatnamælingum Orkustofnunar yfir til Veðurstofu Íslands í ársbyrjun 2009.

Meginmarkmið Náttúruvefsjár voru:

  • Að koma gögnum og niðurstöðum úr rannsóknum á framfæri á sameiginlegum vettvangi
  • Að búa til notendavænt margmiðlunarumhverfi á íslensku sem byði upp á fjölbreytta möguleika til að skoða ólík gögn á sama tíma
  • Að stórbæta aðgengi að gögnum um náttúrufar og auðlindir, sem gefur færi á að draga fram gögn sem annars kæmu ekki fyrir sjónir notenda
  • Að skapa vettvang fyrir vísindamenn til þess að skila niðurstöðum rannsóknarverkefna
  • Að gera starf stofnana sýnilegra, einnig þeirra sem stæðu illa tæknilega á sviði landupplýsinga, en slíkt gæti bjargað gögnum
  • Að bæta möguleika almennings og skólafólks til að skoða náttúrufarsupplýsingar og upplýsingar um auðlindir
  • Að vera vettvangur fyrir samnýtingu gagna, innleiðingu staðla, samræmingu verkferla og framsetningu á Netinu

Búnaður

Hugbúnaðarfyrirtækið Gagarín þróaði sérstakan hugbúnað (Flashmap) fyrir verkefnið. Þar var lögð áhersla á að útfæra einfalda og notendavæna lausn sem auðveldði jafnt skráningu sem og miðlun samræmdra gagna. Hægt var að setja inn og skoða ólík gögn, þ.m.t. punkta, línur, fláka, fjarkönnunargögn (gervitunglagögn og loftmyndir) og tímaháðar landfræðilegar upplýsingar svo sem kort af veður- og vatnafari. Ennfremur gaf Náttúruvefsjá kost á skráningu og miðlun annarra gagna s.s. lýsigagna, fróðleiks, tengla og ljósmynda. Framsetning gagna miðaðist við notkun viðmiðunar ÍSN93.

Gögn

Eftirtaldar stofnanir voru í undirbúningshópi Náttúruvefsjár: Íslenskar orkurannsóknir, Landbúnaðarháskóli Íslands, Landmælingar Íslands, Líffræðistofnun Háskóla Íslands, Náttúrufræðistofnun Íslands, Orkustofnun, Umhverfisstofnun, Veðurstofa Íslands og Veiðimálastofnun. Flestar þessar stofnanir lögðu til einhver gögn sem upplýsingar voru birtar um í vefsjánni, en þau voru ýmist tilbúin eða birt á vinnslustigi. Reynt var að finna rekstrarform fyrir verkefnið og að móta endanlega verkferla fyrir framsetningu efnis. Verkefnið fékk ekki framgang af hálfu umhverfisráðuneytisins og annarra stofnana þess, en reynt var að festa það í sessi sem vettvang til birtingar ýmissa landrænna gagna stofnana umhverfisráðuneytisins. Þar með taldi Veðurstofan að grundvellinum væri kippt undan verkefninu og dagaði það því í rauninni uppi, sem varð til þess að hugbúnaðarframleiðandinn taldi nauðsynlegt að loka því, enda forsendur rekstrarfélags um verkefnið brostnar. Ekki var óskað þáttöku OS í þessari umræðu enda talið að gögn OS væru á öðru sviði og ættu ekki heima innan þeirrar hugmyndafræði sem vefsjárverkefninu var ætlað að þjóna eftir að Vatnamælingar færðust undir umhverfisráðuneytið.

OS nýtti þó fjárfestingu og þekkingu á uppbyggingu Náttúruvefsjár í að þróa tvær nýjar vefsjár með hugbúnaðarfyrirtækinu Gagarín. Þar var bætt við vefsjárhugbúnaðinn ýmiss konar virkni sem var nauðsynleg til að þróa Landgrunnsvefsjá ( 2009) og Orkuvefsjá (2010). Vefsjárnar þjóna þörfum OS ágætlega og hafa bæði verkefnin gengið vel.