Eldsneytisnotkun á Íslandi

Saga eldsneytis á Íslandi

Frá upphafi byggðar í landinu og fram á 20. öld var viður, mór, þari og sauðatað notað til brennslu og allt fram á síðustu öld var eldsneyti orkugjafinn sem nýttur var á Íslandi (að undanskildum þeim fáu vindmyllum sem reistar voru), en þá hófst nýting vatnsafls og jarðhita landsins.

Eldsneytisinnflutningur

Eitthvað var flutt inn af kolum þegar á 17. öld því elsta heimild um innflutning kola er frá 1630 og steinolía var fyrst flutt til landsins svo vitað sé árið 1867. Veruleg aukning á innflutningi eldsneytis varð á 20. öld þegar kolakyntir gufutogarar komu til sögunnar og farið var að nota olíu á vélar fiskibáta og bensín á bíla.

Eldsneytisnotkun

Megnið af innfluttu eldsneyti Íslendinga er notað við fiskveiðar og í samgöngum eða um 90% af innfluttri olíu. Járnblendiverksmiðjan á Grundartanga notar megnið af innfluttum kolum eða um 90% og það sem eftir stendur er notað í Sementsverksmiðjunni. Notkun á gasi er óveruleg miðað við annað eldsneyti og er um þriðjungur notaður í stóriðju, þriðjungur fer til heimilisnotkunar og þriðjungur í þjónustu og annan iðnað en stóriðju.

Mengun vegna eldsneytisnotkunar

Nýting orku, sérstaklega brennsla jarðefnaeldsneytis, veldur losun ýmissa mengandi efna út í andrúmsloftið. Við bruna jarðefnaeldsneytis, sem að stærstum hluta er kolefni, myndast mikið magn koldíoxíðs (CO₂). Koldíoxíð er ein þeirra lofttegunda sem valda auknum gróðurhúsaáhrifum, en aukning þessara áhrifa kann að leiða til veðurfarsbreytinga með ófyrirsjáanlegum afleiðingum fyrir lífið á jörðinni. Af þesssum sökum hafa þjóðir heims bundist samningum um að takmarka losun gróðurhúsalofttegunda.

Umhverfisstofnun fylgist með útstreymi gróðurhúsalofttegunda hér á landi, en um 82% þeirra er koldíoxíð. Þar af er langstærsti hlutinn, eða tæplega 70%, tilkominn vegna brennslu jarðefnaeldsneytis. Þetta sýnir hve mikil áhrif eldsneytisnotkun hefur á losun gróðurhúsalofttegunda.